Collectieve warmte krijgt een steviger plek in het beleid.

De recente Kamerbrief over de warmtetransitie benadrukt het belang van collectieve warmte voor een betaalbare en uitvoerbare route naar aardgasvrije wijken. Het kabinet kijkt daarbij niet alleen naar de kosten voor individuele huishoudens, maar ook naar bredere maatschappelijke vraagstukken zoals systeemkosten, netcongestie en leveringszekerheid. 

Veel van de thema’s die in de Kamerbrief worden benoemd, sluiten aan bij het onderzoek dat Greenvis samen met Fakton Energy Systems heeft uitgevoerd voor het ministerie van EZK naar de ontwikkeling van collectieve warmte en de Wet collectieve warmte. De inzichten uit dit onderzoek zijn benut in de beleidsvorming en worden ook expliciet als bron aangehaald. 

In het onderzoek analyseert welke voorwaarden nodig zijn om collectieve warmte op grotere schaal mogelijk te maken. Daarbij werd duidelijk dat de opgave veel breder is dan techniek alleen. Vraagstukken rondom financiering, publieke regie, marktordening, risicodeling en uitvoeringskracht blijken minstens zo bepalend voor succes als de technische haalbaarheid van een warmtenet. 

Het is goed om te zien dat deze bredere systeembenadering steeds nadrukkelijker terugkomt in het beleid. Tegelijkertijd laat de Kamerbrief ook zien dat er nog belangrijke stappen te zetten zijn. Erkenning van het belang van collectieve warmte is immers niet hetzelfde als het organiseren van de randvoorwaarden die nodig zijn om projecten daadwerkelijk te realiseren. 

Zo blijft de vraag hoe het Rijk, gemeenten, EBN, netwerkbedrijven en bewonersinitiatieven gezamenlijk eigenaarschap gaan nemen voor de opschaling van collectieve warmte. Ook blijft onduidelijk welke aanvullende financiële instrumenten beschikbaar komen om het structurele kip-ei-dilemma in warmteprojecten te doorbreken en investeringszekerheid te bieden. 

Wat ons betreft is de belangrijkste conclusie van deze Kamerbrief daarom tweeledig. De rol van collectieve warmte staat steeds minder ter discussie. Maar juist nu is het tijd om de aandacht te verleggen naar de concrete keuzes die nodig zijn om de sector daadwerkelijk verder te brengen. 

De discussie gaat niet langer over óf collectieve warmte nodig is, maar over wie verantwoordelijkheid neemt om de voorwaarden te creëren waarmee de warmtetransitie ook uitvoerbaar wordt.